phong cách Bể thuỷ sinh Amano

Khí CO2 là một chất dinh dưỡng vĩ mô (macro-nutrient) cần thiết cho cây. Đây là một loại khí thải thường có hạn chế ở trong bể cá. Việc bơm khí CO2 vào trong bể cá sẽ làm tăng gấp 3 lần tốc độ phát triển của những loại cây dễ lớn và rất cần thiết cho sự phát triển của những loại cây khó phát triển nhất. Các bạn cũng có thể dễ dàng làm một chiếc máy tạo khí CO2 bằng Men DIY (DIY Yeast CO2 Generator) từ những dụng cụ gồm một chiếc chai 2 lít, hồ (keo) Goop, ống thổi khí (airline tubing), men và đường (Vấn đề này trên 4rom, bạn Vio đã có hướng dẫn khá cụ thể).

7. Chất lượng nước.

Duy trì độ pH ở mức từ 6,5 – 6,8
Nước có độ pH cao cần phải được phân tích kiểm tra độ kiềm (Alkalinity) hoặc các loại muối có thể hoà tan khác (thường là cac-bon-nat can-xi hoặc bi-cac-bon-nat so-di-um nhưng man-gan – Mg – cũng có thể là một chất đóng góp vào đó). Nếu độ pH cao, lúc đó muối sẽ được giảm xuống hoặc kiềm được trung hoà bằng một loại phốt-phát không có gốc a-xít (non-phosphate based acid). Việc tăng lượng CO2 đã được bổ xung cũng là một phương pháp khác để chống lại những tác động của những loại muối hoà tan có độ pH đang tăng lên (pH-raising soluble salts). Độ pH của bể cá có trồng cây cần phải được duy trì ở mức giữa 6,5 và 6,8. Mức độ pH này sẽ cho phép việc tiếp nhận các vi chất dinh dưỡng của cây một cách hiệu quả nhất.
KH và GH là hai phương pháp khác mà chúng tôi trình bày về độ cứng của nước trong bể thủy sinh.

KH – là một tiêu chuẩn đánh giá độ cứng cac-bon-nat. Đặc biệt, độ cứng cac-bon-nat là đặc tính đối với sự cô đặc của bi-cac-bon-nat. ở trong cả nước ngọt và nước mặn, bi-cac-bon-nat là một bộ đệm (buffer) rất quan trọng. Bi-cac-bon-nat được hoà tan ở trong HCO3, CO3, CO2, H+, OH-, v.v…Nó sẽ làm ổn định và duy trì độ pH. Thêm vào đó, KH sẽ tác động đến khả năng hoà tan của khí CO2 (độ KH càng cao thì nó tiếp nhận càng nhiều khí CO2 để làm giảm nồng độ pH xuống). Mức độ KH cũng sẽ tác động đến việc cây trồng trong bể cá làm mất can-xi hữu ích cho sinh vật (biogenic decalcification). Mật độ KH tốt cần cố gắng duy trì là ở 40 dH.

GH – là tiêu chuẩn đánh giá độ cứng do can-xi (Ca) và ma-nhê (Mg) tạo ra dưới dạng CaCO3 và MgCO3 (trái với độ KH chỉ để đo độ cứng được sinh ra do sự phân huỷ của HCO3). Tổng độ cứng được biểu thị qua sự cô đặc của tất cả hai loại ion Ca+ và Mg+, một tiêu chuẩn quan trọng về chất lượng nước. Các ion Ca+ và Mg+ được sinh ra từ sự phân huỷ của CaCO3 và MgCO3. Phần lớn cá và cây chỉ có thể tồn tại được trong những môi trường nước có độ GH lý tưởng. GH (General Hardness) có nghĩa là tổng độ cứng của nước. 10 dGH có nghĩa là cứ mỗi 100 ml nước cất có 1 mg/1 ô-xit can-xi.

a. Không nên cho bổ sung nước trực tiếp chưa qua xử lý vào bể thủy sinh

Thậm chí nếu bể không có cá ở trong; thì cũng không bao giờ cho bổ sung nước trực tiếp từ vòi nước có chloramine vào trong bể. Chloramine làm chết cây trong bể thủy sinh. Trong 2 – 3 ngày đầu tiên khi cho chất chloramine vào bể, cây của bạn sẽ bắt đầu cho thấy những hư hại ban đầu dưới dạng “rữa dần”. Khi sử dụng nước, đầu tiên nên xử lý nước ban đầu trong một thùng chứa (để lắng) và sau đó mới cho nước vào trong bể.

b. Tránh thả loại cá da trơn plecostomus (plecostomus catfish) vào trong bể của bạn. Đồng thời cũng cần phải tránh phần lớn các loại cá vàng (goldfish), tôm (crawdads), các loại ốc sên lớn (large snails) và cua. Chúng sẽ ăn các loại cây trồng và tôm (crawdads) sẽ đào lớp chất nền của bể cá lên.

c. Đừng nên cho rằng thức ăn cho cá/các chất thải của cá có thể làm phân bón cho cây trồng trong bể.
Có một loạt các loại chất dinh dưỡng trong thực phẩm cho cá và chất thải của cá không có mà cây lại cần có. Thêm vào đó, những thứ là phụ phẩm của cá lại không phải có một tỷ lệ thích hợp để có thể có ích cho cây. Một vấn đề quan trọng nhất đối với chất thải của cá đó là hàm lượng phốt-pho cao của chúng nên đã kích thích sự phát triển của rêu – tảo. Vì lý do này nên việc thay nước định kỳ là rất cần thiết trong việc duy trì sự phát triển tốt của cây và môi trường mạnh khoẻ chung của bể thủy sinh. Dưới đây là một lịch biểu thay nước cho một bể tiêu chuẩn có dung tích khoảng 200 lít.

Lịch biểu thay nước được giới thiệu:

Tháng thứ 1 : mỗi tuần thay 10% lượng nước trong bể
Tháng thứ 2 : mỗi tuần thay 15% lượng nước trong bể
Tháng thứ 3 : cứ nửa tháng (2 tuần) thay 15% lượng nước trong bể
Tháng thứ 4 : mỗi tháng thay 15% lượng nước trong bể

d. Luôn bắt đầu (chơi) bể bằng việc trồng cây che phủ lớp chất nền.

Đây là điểm quan trọng nhất. Hãy luôn bắt đầu chơi bể thủy sinh bằng việc trồng cây che phủ lớp chất nền. Điều này sẽ giúp cho bể cá đạt được một sự cân bằng bởi vì cây sẽ loại bỏ những chất thải có chứa chất ni-tơ nguy hại một khoảng thời gian dài trước khi một chu kỳ của khí ni-tơ quay trở lại hoạt động. Tốt nhất là nền bắt đầu một bể cá mới có trồng cây với nhiều loại cây có tốc độ phát triển nhanh khác nhau để chúng giúp cho việc khắc phục rêu – tảo (nếu có). Nếu không có sự cạnh tranh ban đầu này, rêu – tảo có thể sẽ chiếm được chỗ đứng ở trong bể cá một cách dễ dàng. Thêm vào đó, “tình trạng đầy vi khuẩn” dai dẳng có thể sẽ chiếm cứ chiếc bể cá cảnh mới của bạn đặc biệt nếu chất lượng bộ lọc không đảm bảo.

e. Loại bỏ những xáo động nước trên bề mặt!
Điều này rất quan trọng. Sự xáo động nước trên bề mặt quá nhiều sẽ giải phóng khí CO2 hoà tan ra khỏi nước. Hãy loại bỏ “đá vôi” (air stones) và các vòng sinh học (bio-wheels???) vì cả hai đều là thứ giải phóng ra khí CO2 hoà tan.
Một sai lầm mà những người mới chơi bể hay mắc phải đó là việc họ cho rằng tất cả những “công nghệ xử lý nước thải” được dùng trong bể cá của họ là thực sự cần thiết trong các bể thủy sinh. Sự thật việc sử dụng nhiều loại “công nghệ” (các bộ lọc ướt-khô, các bộ lọc cac-bon) thường có mâu thuẫn với việc cung cấp chất dinh dưỡng cho cây. Chúng có thể làm tiêu hao rất nhanh hoặc lấy đi khí CO2 cần thiết cho cây.

f. Tránh sử dụng các loại bóng đèn quang phổ có ánh sáng không phù hợp.
Những bóng đèn đang có nghi vấn đó là bóng đèn compact huỳnh quang loại 6700 Kenvin (Kenvin = đơn vị đo nhiệt độ theo hệ SI). Các bóng đèn chỉ làm cho cây đẹp, nhưng vấn đề là nó có xu hướng làm cho cây có lá màu đỏ sản sinh ra lá có màu xanh.

Trên đây là một số kinh nghiệm mang tính kỹ thuật. Mong chúng sẽ có ích phần nào trong quá trình ‘tạo dựng’ bể cho riêng mình của các bạn và hơn nữa, làm sao trên 4rom này có nhiều bể mang ‘phong thái’ Amano được setup từ chính bàn tay và công sức của các bạn!